از غذاهاي ارگانيك چه ميدانيم؟

شايد همه ما بارها وقتي ميوه ميخوريم اين نگراني را داريم كه ممكن است بقاياي سموم يا آفت كشها  كه با شستن و ضد عفوني كردن هم از بين نميروند روي ميوه باقي مانده باشد يا بعضي كود هاي شيميايي كه براي تغذيه و قوت خاك مورد توسط باغ داران و كشاورزان مورد استفاده قرار ميگيرد با تاثير در بافت ميوه ما را در معرض خطر قرار دهد يا سبزيجاتي كه ميخوريم  با فاضلابهاي صنعتي آبياري شده باشند و داراي املاح فلزات سنگين باشند.

گاهي مردم در مورد مصرف گوشت گاو و گوسفند و طيور هم نگراني دارند كه ممكن است در پرورش آنها از آنتي بيو تيك ويا هورمون ها و يا غذاهاي نامناسب استفاده شده باشد و مصرف اين غذا ها به سلامت لطمه بزند .

فراموش نكرده ايم غوغاي آلودگي سبزي ها را كه گفته ميشد با فاضلاب انساني و صنعتي آبياري شده اند .البته مسئله وبا كه مطرح شده بود يك بيماري عفوني است كه  از طريق آب آلوده منتقل ميشود با ضد عفوني كردن سبزي كاملا برطرف ميشود ولي باقي مانده فلزات سنگين وسموم ضد آفات و قارچ كش ها با شستشو نيز از بين نميروند .

حال سوال اينست كه آيا اين باقي مانده ها مي توانند براي سلامت خطر آفرين باشند؟

 

جواب اين سوال مثبت است و اگر  باقيمانده ها، بيش از  حد تعريف شده (استاندارد) در مواد غذا يي كه ما بطور مرتب ميخوريم وجود داشته باش قطعا سلامت ما به مخاطره مي افتد.

سود جويي هايي كه متاسفانه  بعضا در كسب و كار وجود دارد گاهي آنقدر وسوسه انگيز است كه توليد كننده سود خود را به همه چيز ترجيح ميدهد و اگر مسوولين  كنترل و نظارت برغذا به وظايف خود عمل نكنند غذايي كه براي حفظ وادامه حيات لازم است  تهديدي براي سلامت ميشود.

گاهي اوقات اين مشكل در سطح جهان اتفاق ميافتد  مانند  شيوع بيماري جنون گاوي كه يكي از بارز ترين پيامد تغذيه نا مناسب حيوان بود.

در اين نوشته قصد ندارم به بيماريهاي مشترك انسان و دام اشاره كنم . هدف اين مقاله اين است كه ما و خصوص  مسئولان توليد غذا و مهم تر از آن مسوولين كنترل غذا را به اين نكته توجه دهم كه زنجيره توليد غذا بايد از ابتدا تا انتها مورد توجه قرار گيرد . آلودگيها در يك زنجيره پيوسته در حركتند و از طريق اب آلوده و خاك نامناسب ،كودها ، سموم،آفت كشها،به زنجيره غذايي انسان و حيوان وارد ميشوند و اگر از حد معيني كه استاندارد هاي جهاني و ملي تعيين ميكند بيشتر باشند سلامت را به شدت تهديد ميكند.

غذاهاي صنعتي و مكمل هاي مورد استفاده در تغذيه دام و طيور نيز اگر از اين ويژگي ها عدول كنند مشكل ساز ميشوند گاهي در تغذيه از مواد غير مجاز مانند روغن آنهم با كيفيت بداستفاده ميشود. تغذيه مرغ با روغن جامد براي سرعت بخشيدن وزن گيري و تغذيه دام با نان كپك زده هر كدام به نحوي سلامت مصرف كننده را به خطر مي اندازد.

 

توليد  انواع مواد غذايي مانند ميوه سبزي ، سيفي و گوشت ها   به روش كاملا طبيعي و بدون استفاده از هرگونه ماده ي شيميايي نظير كود شيميايي،سموم و حشره كش ،قارچ كش ،هورمون يا آنتي بيوتيك   روشي است با سابقه اي صد ساله كه طرفداران زيادي در دنيا پيدا كرده است و غذاهايي كه به اين روش توليد ميشوند به نام ارگانيك مشهور هستند.

 

  مواد غذايي كه اينگونه توليد ميشوند گاهي از نظر شكل ظاهري مطلوب نيستند و با اين وجود گران تر به فروش ميروند اين نوع مواد غذايي  به دلايل زيادي مشتريان مخصوص به خود را دارند و روز به روز به تعداد متقاضيان اين گونه غذا افزوده  ميشود. اين غذا ها حتي روش نگهداري مخصوص به خود را دارند و هيچ از موادي كه در انبار داري و سرد خانه براي نگهداري  غذاهاي معمولي استفاده ميشود به اين نوع غذا افزوده يا آغشته نمي شود.

بيش از هفت هزار نوع افزودني هاي مصنوعي مجاز در غذا هاي معمولي مورد استفاده قرار ميگيرد تا اين غذاها ماندگاري بهتري داشته باشند و بيشتر از زمان طبيعي قابل نگهداري باشند دوستداران غذاهاي طبيعي يا ارگانيك بيماريهاي بسياري از جمله انواع آلرژيها ،مشكلات گوارشي، تا انواع سرطانها را به مصرف اين گونه غذا ها مرتبط ميدانند

.

راستي استفاده طولاني مدت از مواد غذايي كه حاوي باقيمانده سم، انتي بيوتيك ويا هورمون است باعث تجمع تدريجي در بافت هاي بدن و مسموميت هاي گوناگون كه اكثرا به صورت حاد ظاهر نمي شوند نمي شود؟

 

كارشناسان و متخصصين مرتبط  در سطح جهان  استانداردهايي را براي استفاده از اين مواد مطرح ميكنند و كشور ها را نيز تشويق مينمايند كه در سطح ملي نيز به تدوين استاندارد هاي ملي خود بپردازند.آيا در كشور ما اين استاندارد ها تدوين شده اند ؟ چه ارگاني مسوول نظارت بر مصرف اين مواد و پيشگيري از مصرف بي رويه آنهاست.

در سالهاي گذشته شاهد نمايش يك تيزر تلوزيوني بوديم كه از طرف وزارت كشاورزي تهيه و پخش ميشد در اين برنامه كشاورزان را به رعايت دوره كارنس تشويق ميكرد. دوره كارنس زماني است كه پس از سمپاشي بايد بگذرد تا باقيمانده سم روي محصول به حد اقل برسد.

آيا نظارت دقيقي از طرف مسوولين ذيربط بر اين كار صورت ميگيرد و آيا كشاورزان ما در كشور آموزش هاي لازم را براي رعايت اين دوره ديده اند؟ 

استفاده از سموم و آفت كش ها از طرف ديگر طبيعت را نيز تخريب ميكند به همين دليل سازمان محيط زيست نيز يكي از علاقمندان طبيعت بكر و سالم تلاش دارد سازمانهاي متولي را براي كاهش مصرف سموم تشويق كند .

استفاده از روش هاي بيولوژيك و طبيعي براي مبارزه با آفات وظيفه اي بسيار مهم است كه اغلب سازمان حفظ نباتات مسوول آنست  آيا استفاده از روشهاي بيولوژيك براي مبارزه با آفات در كشور ما گسترش يافته است؟

 

 غذاي ارگانيك در بازار

معمولا اگر متوليان اين امر مهم با هم هماهنگ عمل كنند مردم نتيجه آنرا در بازار هاي فروش خواهند ديد .دراغلب كشور هايي كه به طبيعت بكر و سبز علاقمند هستند و برنامه هاي پيشگيري از بيماريها  خصوصا سرطانها به صورتي قوي عمل ميكند در كنار بازار هاي اصلي بازارچه ديگري نيز وجود دارد كه غذاي ارگانيك يا طبيعي ميفروشد . اين مواد غذايي بعضا از نظر شكل ظاهر بد تر از مواد غذايي مشابه شان كه به طور معمول تهيه ميشوند هستند ولي مردمي كه از موضوع آگاهند و به سلامت خود علاقه دارند تمايل بيشتري براي خريد  موادغذايي سالم و طبيعي دارند اگر چه آنها گران تر هم عرضه ميشوند.

از طرف ديگر استفاده مجاز و معين از هر نوع ماده شيميايي  در كليه مراكز توليد مواد غذايي(مزارع ،باغها و مراكز كشت ميوه سبزي سيفي، دامداريها مرغ داريها و.... ) بايستي چنان تحت كنترل باشد كه خريداراني كه مواد غذايي معمولي و غير ارگانيك مصرف ميكنند  در معرض خطر قرار نگيرند و در كشور ما اين موضوع مهم تر از توليد غذاي ارگانيك است چون راه درازي براي توليد اين گونه غذا ها وجود دارد.

 

 حفظ سلامت كليه مصرف كنندگان وظيفه خطير وزارت بهداشت است اگر چه سازمان حمايت از مصرف كننده نيز به دليل نامي كه دارد بايد در ليست متوليان قرار گيرد بنابراين سازمانها و ادارات زيادي در اين زمينه ميتوانند با هماهنگي عمل نمايند .آنچه مسلم است اين است كه از هر زاويه اي به سلامت و غذا و تغذيه نگاه كنيم نياز به هماهنگي ارگانهاي متولي را احساس ميكنيم اگر همه نيرو ها را در يك جهت و با هدف معين بسيج كنيم راه دستيابي به موفقيت كوتاه تر ميشود.